യോസ: അധികാരസ്വരൂപങ്ങളുടെ ഭൂപടങ്ങള്
(The Time of the Hero,
Conversation in the Cathedral, The
Feast of the Goat എന്നീ
നോവലുകളിലൂടെ അധികാരവും ചെറുത്തു നില്പ്പുമെന്ന ദ്വന്ദ്വത്തെ യോസ എങ്ങനെയെല്ലാം
സമീപിക്കുന്നു എന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നു.)
മാരിയോ വാര്ഗാസ് യോസയുടെ ജീവിതകലത്തിനിടെ എകാധിപത്യത്തിനും
ജനാധിപത്യത്തിനുമിടയില് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശമായ പെറു മാറിമാറി കൊണ്ടിരുന്നത്
ഇതരദേശങ്ങളില് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാര്ട്ടിയില് നിന്ന് മറ്റൊന്നിലക്ക് അധികാര
കൈമാറ്റം നടന്ന അതേ വേഗതയിലാണ്*1. ഏകാധിപത്യം/ സര്വ്വാധിപത്യം എന്നിവയുടെ
ബദലായിത്തന്നെയാണ് യോസ എഴുത്തിനെ, വിശേഷിച്ചും ഫിക്
ഷനെ ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ചത്. നോബല് സ്വീകാര പ്രസംഗത്തില്, ജീവിതത്തെ ജീവിതാര്ഹാമാക്കുന്നതിന് അനിവാര്യമായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഓര്മ്മിപ്പിക്കുക
ഫിക് ഷനും വായനയും ആണെന്ന് എടുത്തുപറഞ്ഞ
യോസ, അതിന്റെ അഭാവത്തില് ലോകം
ഏകാധിപത്യം, തത്വശാസ്ത്രങ്ങള്, മതം തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് വീര്പ്പുമുട്ടും എന്നും ഓര്മ്മിപ്പിച്ചു.
തനിക്കൊരു ഒരു ചുരുക്കെഴുത്ത് (epigraph) ആയി
എന്താണ് താല്പര്യപ്പെടുക എന്ന ചോദ്യത്തിന് യോസ നല്കിയ ഉത്തരം ഇതായിരുന്നു:
“അയാള് ജീവിതം അതിന്റെ പാരമ്യതയില് ജീവിച്ചു, സാഹിത്യത്തെ മറ്റെന്തിനെക്കാളും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്തു.”*2
പെറുവിലെ അരെകിപ നഗരത്തില് 1936ല് ജനിച്ച യോസ, സന്തുഷ്ടമായ കുട്ടിക്കാലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓര്മ്മ
പുസ്തകത്തില് (A
Fish in the Water, 1993) ഓര്ത്തെടുക്കുന്നുണ്ട്. അച്ഛന് ഏനെസ്റ്റോ വാര്ഗാസ് പിണങ്ങിപ്പോയ ശേഷം
അദ്ദേഹം മരിച്ചുപോയി എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ അമ്മയോടും കുടുംബത്തോടുമൊപ്പം ബൊളീവിയയില്
കഴിഞ്ഞ നാളുകള്. യോസക്ക് പതിനൊന്നു വയസ്സുള്ളപ്പോള് അമ്മ, ഭര്ത്താവുമായി വീണ്ടും ഐക്യപ്പെട്ടതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ
പേടിസ്വപ്ന നാളുകള് ആരംഭിച്ചു. തികച്ചും പീഡനസ്വഭാവിയായ ചൂരല് പ്രേമിയായിരുന്നു അച്ഛന്.
അമ്മയുടെ കുലീന കുടുംബപശ്ചാത്തലം ‘സാമൂഹിക അപകഷബോധ’മായി അച്ഛനെ
വെട്ടയാടിയിരുന്നുവെന്നും ഇത് ഒരു ‘ദേശീയ അസുഖം’ തന്നെയായിരുന്നു എന്നും യോസ
എഴുതുന്നു. പതിനാലു വയസ്സുള്ളപ്പോള് ലിമയിലെ മിലിട്ടറി അക്കാദമിയില് ചേര്ക്കപ്പെട്ടതാണ്
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യനോവലിന്റെ (The Time of the Hero, 1962) പ്രചോദനവും പശ്ചാത്തലവും ആയിത്തീര്ന്നത്. പതിനാറു വയസ്സുള്ളപ്പോള് ക്രൈം
റിപ്പോര്ട്ടര് ആയി ജോലി തുടങ്ങിയ യോസ, പത്തൊമ്പതതാം വയസ്സില് തന്നെക്കാള് ഏറെ മുതിര്ന്ന ബന്ധുവിനെ വിവാഹം ചെയ്തു
ഒളിച്ചോടി. ഹൂലിയ ഓര്കീദിയാണ് ‘Aunt Julia and the Scriptwriter’ എന്ന നോവലിന് പ്രചോദനമായതും.
അമ്പതുകളുടെ മധ്യത്തില് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കാലത്ത് യോസ
കമ്യൂണിസ്റ്റ് സെല്ലുകളിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്ത്തനത്തില് ഇടപെട്ടു. എന്നാല്, കാസ്ട്രോ വിപ്ലവത്തോടുള്ള സമീപനത്തില് യോസ പതിയെ
തണുത്തു പോയപ്പോള് അടുത്ത സുഹൃത്ത് മാര്ക്കേസ് ജീവിതകാലം മുഴുവന്
കാസ്ട്രോയോടുള്ള ഊഷ്മള സൗഹൃദം തുടര്ന്നു. ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് ജേണലിസം അധ്യാപകനും
വിവര്ത്തകനും നോവലിസ്റ്റും എല്ലാമായി യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങളില് കഴിഞ്ഞതാണ്
യൂറോപ്യന്, അമേരിക്കന് സാഹിത്യത്തോടുള്ള
യോസയുടെ താല്പര്യം വളരാന് ഇടവരുത്തിയത്. രാഷ്ട്രീയമായി ഇടതുപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളില്
നിന്നുള്ള വേറിട്ടുപോക്ക് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ഒറ്റയാനാക്കി. എണ്പതുകളില് ഡ്രഗ്
ട്രാഫിക്കിംഗ്, അഴിമതി, ഭീകരാക്രമണങ്ങള് തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് നില തെറ്റിയ പെറൂവിയന് ജീവിതത്തെ കുറിച്ച്
അദ്ദേഹം എഴുതി: “എന്താണ് ശരിക്കും സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കല്
ശരിക്കും അസാധ്യമായതുകൊണ്ട് നമ്മള് പെറു ജനത, നുണ പറയുകയും, കണ്ടുപിടിക്കുകയും സ്വപ്നം കാണുകയും മിഥ്യയില് അഭയം തേടുകയും
ചെയ്യുന്നു.” (The
Real Life of Alejandro Mayta, Mario Vargas Llosa 1984). എന്നാല് ഇതെഴുതിയ സന്ദര്ഭത്തില് തന്നെയാണ്
പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ‘രോഗം’ബാധിക്കാന് യോസ സ്വയം വിട്ടുകൊടുത്തു പ്രസിഡന്റ്
സ്ഥാനാര്ഥിയായി മത്സരിക്കുന്നത് എന്നതില് വൈചിത്ര്യമുണ്ട്. തെരഞ്ഞെടുപ്പില്
ഒന്നാം ഘട്ടത്തില് ജയിച്ചു കയറിയ യോസ രണ്ടാം ഘട്ടത്തില് ആല്ബെര്ട്ടോ
ഫുജിമോറിയോട് അടിയറവു പറഞ്ഞു. നാടിനെ സംബന്ധിച്ച് പിന്നീടു കണ്ടത്, പട്ടാള രഹിത ഏകാധിപത്യത്തിന്റെ ഊഴമായിരുന്നു. യോസ
രാഷ്ട്രീയം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ നൈരാശ്യത്തിന്റെ ആഴം Death in the Andes (1993) കാണാം.
‘ലാറ്റിന് അമേരിക്കന് ബൂം’
...............
https://www.fazalrahman.com/essays/article/mario-vargas-llosa
No comments:
Post a Comment