മൊസാംബിക്കിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ബെയ്റയില് തങ്ങളുടെ കൊളോണിയല് മാതൃകയിലുള്ള വീട്ടില് നിന്ന് റോഡിന്റെ മറുവശത്തുള്ള കറുത്ത മനുഷ്യരുടെ മണ്കൂരകളിലേക്ക് നോക്കിനിന്ന കുട്ടിക്കാലത്ത് വെളുത്ത വര്ഗ്ഗക്കാരായ കുട്ടികള്ക്ക് പതിവില്ലാത്ത വിധം റോഡ് മുറിച്ചു കടന്നു ചങ്ങാത്തങ്ങളുണ്ടാക്കിയതും, പതിനാറാം വയസ്സില് തലസ്ഥാന നഗരിയായ മപൂട്ടോയിലേക്ക് താമസം മാറിയപ്പോള് നേരില്ക്കണ്ട വര്ണ്ണ വെറിയുടെ വിവേചനങ്ങളും കൂട്ടോയെ കൊളോണിയല് വിരുദ്ധ ഗറില്ലാ പ്രസ്ഥാനത്തില് (FRELIMO) എത്തിച്ചത് സ്വാഭാവികം. ചേ ഗുവേര ആവുന്ന സ്വപ്നം താലോലിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 'ഒരിക്കലും തോക്കു കൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്യാന് കഴിയുമായിരുന്നില്ലാ'ത്ത കൂട്ടോയെ കൊളോണിയല് പത്രത്തില് നുഴഞ്ഞുകയറുകയെന്ന ജോലി ഏല്പ്പിച്ച സംഘടനാ നേതൃത്വത്തിന് അക്കാര്യത്തില് അദ്ദേഹം നന്ദി പറയുന്നുണ്ട്. ആ ജോലിയില് നിന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിലെ എഴുത്തുകാരന് പിറവിയെടുത്തതും. കൊളോണിയല് വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകള് പക്ഷെ വെളുത്ത വര്ഗ്ഗക്കാര്ക്കിടയില് വര്ഗ്ഗവഞ്ചകരുടെ പ്രതിച്ഛായയാണ് കൂട്ടോ സഹോദരങ്ങള്ക്ക് നല്കിയത്. “ആഫ്രിക്കന് ആത്മാവുള്ള വെള്ളക്കാരന്" എന്ന് വിവരിക്കപ്പെട്ട മിയാ കൂട്ടോ തന്നില് സമ്മേളിക്കുന്ന വൈരുധ്യങ്ങളെ കുറിച്ച് സ്വയം വിവരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: “ഞാനൊരു വെള്ളക്കാരനും ഒരു ആഫ്രിക്കക്കാരനുമാണ്; യൂറോപ്പുക്കരുടെയും മൊസാംബിക്കുകാരുടെയും മകന്; വളരെ മതാത്മകമായ ഒരു ലോകത്ത് ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞന്; വാമൊഴിവഴക്ക സമൂഹത്തില് ഒരു എഴുത്തുകാരന്. ഇവ സുവ്യക്തമായും വിരുദ്ധ ലോകങ്ങളാണ്, ഞാനവയെ ഐക്യപ്പെടുത്താന് ശ്രമിക്കുന്നു, കാരണം അവയെല്ലാം എന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.” അതേ സമയം, ആഭ്യന്തര യുദ്ധകാലത്ത് (1975-1994) അപ്പാര്ത്തീഡ് സൌത്ത് ആഫ്രിക്കയും റോഡേഷ്യയും സ്പോന്സര് ചെയ്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധ സായുധ വിഭാഗം (RENAMO) കൊലപ്പെടുത്തിയ സഹ ജേര്ണലിസ്റ്റുകള് തന്നില് കുറ്റബോധം (survivor guilt) ഉണര്ത്തുന്നതിനെ കുറിച്ചും കൂട്ടോ ഏറ്റു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. “ഞാന് കാല്പ്പനികനാവുകയാവാം, പക്ഷെ അത് അവര് എന്നോട് പറയുമ്പോലെയാണ് : നീയൊരാളാണ് കഥകള് പറയുക.”
ഇളംമുറക്കാരും വയോധികരും / മരിച്ചുപോയവരും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങളുടെ രൂപത്തിലുള്ള ആഖ്യാനസ്വഭാവം കൂട്ടോയുടെ കൃതികളില് ആവര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 2006-ല് പുറത്തിറങ്ങിയ 'സ്വപ്നാടക ദേശ' (സ്ലീപ്പ് വാക്കിംഗ് ലാന്ഡ്) ത്തില് ആഖ്യാനം പിന്തുടരുന്നത് പതിനൊന്നുകാരനായ മുയ്ദിന്ഗയേയും വയോധികനായ ത്വാഹിറിനെയുമാണ്. ..........
തുടര് വായനയ്ക്ക്:
https://www.fazalrahman.com/essays/article/sleepwalking-land-by-mia-couto
(ആഖ്യാനങ്ങളുടെ ഭൂഖണ്ഡങ്ങള്: പേജ് 23-30
കേരള ഭാഷാ ഇന്സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് )
More from Mia Couto:
Confession of the Lioness by Mia Couto
https://alittlesomethings.blogspot.com/2016/09/blog-post_76.html
The Tuner of Silences by Mia Couto
https://alittlesomethings.blogspot.com/2016/09/blog-post.html
The Last Flight of The Flamingo by Mia Couto
https://alittlesomethings.blogspot.com/2024/08/the-last-flight-of-flamingo-by-mia-couto.html