Blood by Naomi Shihab Nye

രക്തം

നവോമി ശിഹാബ് നൈ (ജനനം: 1952)

“ഒരു യഥാര്‍ത്ഥ അറബിക്ക് കൈപ്പത്തികൾക്കുള്ളിൽ ഈച്ചയെ പിടിക്കാനറിയാം,”

ഉപ്പ പറയുമായിരുന്നു. അതദ്ദേഹം തെളിയിക്കുകയും ചെയ്യും-

ആതിഥേയന്‍ ഈച്ചയെക്കൊല്ലിയുമായി അത്ഭുതംകൂറിനില്‍ക്കേ

ഞൊടിയിടയില്‍ മൂളന്‍ഈച്ചയെ കൈക്കുമ്പിളില്‍ ഒതുക്കിക്കൊണ്ട്.

 

പാമ്പിനെപ്പോലെ വസന്തത്തില്‍ ഞങ്ങളുടെ കൈപ്പത്തികള്‍ തൊലിയുരിഞ്ഞു.

വത്തയ്ക്ക അമ്പതു വിധത്തില്‍ രോഗശമനകമാണെന്ന് യഥാര്‍ത്ഥ അറബികള്‍ വിശ്വസിച്ചു.

ഞാനിതു സന്ദര്‍ഭാനുസരണം മാറ്റി.

 

വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ്, ഒരു പെണ്‍കുട്ടി വാതിലില്‍ മുട്ടി,

അവള്‍ക്കാ അറബിയെ കാണണമായിരുന്നു.

അങ്ങനൊരാള്‍ അവിടെയില്ലെന്നു ഞാന്‍ പറഞ്ഞു.

അതിനു ശേഷം, ഉപ്പ എന്നോട് പറഞ്ഞു അദ്ദേഹം ആരായിരുന്നെന്ന്

“ശിഹാബ്” –“ കൊള്ളിമീന്‍” –

നല്ല പേര്, ആകാശത്തു നിന്ന് കടംകൊണ്ടത്‌.

ഒരിക്കല്‍ ഞാന്‍ ചോദിച്ചു, “മരിക്കുമ്പോള്‍ നാമത് തിരികെ നല്‍കുമോ?”

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, അങ്ങനെയാണ് ഒരു യാഥാര്‍ത്ഥ അറബി പറയുക.

 

ഇന്ന് വാര്‍ത്താതലക്കെട്ടുകള്‍ എന്റെ രക്തത്തില്‍ ഉറഞ്ഞുപോകുന്നു.

ഫ്രന്റ്‌ പേജില്‍ ഒരു പലസ്തീന്‍ കുഞ്ഞ് കളിപ്പാട്ട ട്രക്ക് തൂക്കിയാട്ടുന്നു.

വീട് നഷ്ടപ്പെട്ട അത്തിമരം, ഭീകര വേരുകളുള്ള ഈ ദുരന്തം

ഞങ്ങള്‍ക്ക് ദുസ്സഹമാണ്. ഞങ്ങളേത് കൊടിയാണ് വീശേണ്ടത്?

ഞാന്‍ കല്ലിന്റെയും വിത്തിന്റെയും കൊടി വീശുന്നു,

നീലത്തുന്നലുള്ള മേശവിരി.

 

ഞാനെന്റെ ഉപ്പയെ വിളിക്കുന്നു, ഞങ്ങള്‍ വാര്‍ത്തകേട്ടുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്നു.

അതദ്ദേഹത്തിനു ദുസ്സഹമാണ്,

അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ രണ്ടു ഭാഷകള്‍ക്കും അതിലെത്താനാകുന്നില്ല.

ഞാന്‍ നാട്ടുമ്പുറത്തേക്ക് വണ്ടിയോടിക്കുന്നു, പശുക്കളെ, ആടുകളെ തേടി

കാറ്റിനോട് അപേക്ഷിക്കാനായി:

ആരാണ് ആരെയും സംസ്കാരസമ്പന്നരെന്നു വിളിക്കുക?

കരയുന്ന ഹൃദയും എവിടെയാണ് മേയുക?

ഒരു യഥാര്‍ത്ഥ അറബി ഇപ്പോള്‍ എന്ത് ചെയ്യും?

വിവരണം:

പലസ്തീനിയന്‍ അമേരിക്കന്‍ കവി നവോമി ശിഹാബ് നൈയുടെ ആത്മകഥാപരമായ  "രക്തം" (Blood) എന്ന കവിത, പലസ്തീനിയൻ-അമേരിക്കൻ സ്വത്വത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളെ അന്വേഷിക്കുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ട സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങളും ഭൗമരാഷ്ട്രീയ അക്രമങ്ങളുടെ ഭീതികളും കവിതയില്‍ മുഖാമുഖം നില്‍ക്കുന്നു. കവി തന്റെ വിരുദ്ധ സ്വത്വങ്ങളെ എങ്ങനെ കോർത്തിണക്കുന്നുവെന്നതും, ഒടുവിൽ 'രക്തം' എന്ന വാക്കിന് നൽകപ്പെടുന്ന വിനാശകരമായ അർത്ഥങ്ങളേക്കാൾ ശക്തമാണ് മനുഷ്യബന്ധങ്ങളും അനുകമ്പയുമെന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്ക് എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരുന്നു എന്നതുമാണ്‌ കവിതയുടെ മുഖ്യ കൗതുകങ്ങള്‍.

അഭയാർത്ഥിയായ പലസ്തീനിയൻ പിതാവിന്റെ ഓർമ്മകളോടെയാണ് കവിത ആരംഭിക്കുന്നത്. വെറുംകൈകൊണ്ട് ഈച്ചയെ പിടിച്ചും, തണ്ണിമത്തന് രോഗശമനശേഷിയുണ്ടെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടും ഒരു "യഥാർത്ഥ അറബി" ആരാണെന്ന് തമാശ രൂപേണ മകള്‍ക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ആളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഒപ്പം, ആകാശത്തുനിന്നും ഒരു മനോഹരമായ പേര് കടം കൊല്ലുന്നതിലൂടെ പ്രപഞ്ച ഐക്യമെന്ന സൂക്ഷ്മ സന്ദേശം പകര്‍ന്നവനും. എന്നാൽ ഈ കുട്ടിത്തം നിറഞ്ഞ കാൽപ്പനിക ഓർമ്മകളെ അധിനിവേശത്തിന്റെ ദാരുണമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ തച്ചുടയ്ക്കുന്നു. 'രക്തം' എന്ന വാക്ക് പാരമ്പര്യത്തെയും സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെയും ജീവന്റെ ഒഴുക്കിനെയും പ്രതീകവൽക്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മാറി, വാർത്താതലക്കെട്ടുകളിലെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന്റെയും ആഘാതങ്ങളുടെയും പ്രതീകമായി മാറുന്നു.

എങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് ഉയരാൻ കവിതയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു "യഥാർത്ഥ അറബിയും" — യഥാർത്ഥ മനുഷ്യനും — ലോകത്തിലെ ഈ അരാജകത്വങ്ങൾക്കിടയിലും സമാധാനത്തിലേക്കും അതിജീവനത്തിലേക്കും അനുകമ്പയിലേക്കും തിരികെ നടക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കവിത നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ‘അറബി’യെ കാണാനെത്തുന്ന പെണ്‍കുട്ടി എന്ന ശാലീനം എന്ന് തോന്നിക്കാവുന്ന കല്‍പ്പന, ‘ഓറിയന്റലിസ്റ്റ്’ കാഴ്ച്ചയെ അതിസൂക്ഷ്മമായി തുറന്നുകാട്ടുന്നു. വേരറ്റ അത്തിമരം എന്ന പലസ്തീനിയം ബിംബകല്പ്പന, പ്രവാസത്തിന്റെ വേദനയിലേക്ക് സംക്രമിക്കുന്നു. തൂങ്ങിയാടുന്ന കളിപ്പാട്ടം സര്‍വ്വ നാശങ്ങള്‍ക്കിടയിലും നിലനില്‍ക്കുന്ന ശൈശവത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം, അതിന്റെ അസ്ഥിരതയെയും അതിവേഗം പ്രായമാകുന്ന പലസ്തീനിയന്‍ ശൈശവത്തിന്റെ ദുരന്തത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

സംസ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ പാലമിടുക, ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുക, പങ്കുവെക്കപ്പെട്ട മാനവികതയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ശക്തിയെന്ന് വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചുപറയുക തുടങ്ങിയ നവോമി ശിഹാബ് നൈയുടെ സാഹിത്യ ദൗത്യത്തിന്റെ തെളിവായി ഈ കവിത നിലകൊള്ളുന്നു. 

Ancestry by Hala Alyan

 പൈതൃകം

ഹല അൽയാൻ

ഞാൻ വിലപിക്കുന്നു: കടലിലെറിയപ്പെട്ട

വിത്തുകൾക്കായി. മത്സ്യാന്നമായ വേരുകൾ,

 

എങ്ങും നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിപ്പരക്കുന്ന

വായകൾ. ദൈവത്തിൽ ബാക്കിയായത്

 

കുരുടിച്ചിരിക്കുന്നു, കൈയ്യേറിയിരിക്കുന്നു. മേഘങ്ങൾക്കു കീഴെ നക്ഷത്രങ്ങൾ എരിഞ്ഞുതീർന്നിരിക്കുന്നു; ധൂമകേതു ഒലിച്ചിറക്കുന്ന

 

ഐസ്. വെറും കാലുകൾ, കൺപീലികൾ. ഞാൻ

എരിഞ്ഞമർന്ന തോട്ടങ്ങൾ തേടുന്നു. ഞങ്ങളുടെ പിതാക്കൾ

 

ഈ തിളങ്ങുന്ന ധൂളിയുടെ കഥ പറയുന്നു,

സീനിയ പൂക്കൾ പോലെ ചുവപ്പാർന്ന മണ്ണ്.

(വിവര്‍ത്തനം: ഫസല്‍ റഹ്മാന്‍)

വിവരണം: പലസ്തീനിയൻ–അമേരിക്കൻ കവയിത്രി ഹലാ അൽയാൻ രചിച്ച "പൈതൃകം" (Ancestry) എന്ന കവിത, തങ്ങളുടെ വേരുകളും മണ്ണും അന്യാധീനമാകുന്ന അവസ്ഥയോടുള്ള ഹ്രസ്വവും എന്നാൽ തീവ്രവുമായ ഒരു വിലാപഗീതമാണ്. അത്യന്തം മുറുക്കമുള്ള, ശക്തമായ ഇമേജിസ്റ്റിക്ക് ശൈലിയില്‍ എഴുതപ്പെട്ട കവിത, തുടര്‍ച്ച ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന ഈരടി (run-on couplets) ഘടനയില്‍ പ്രവാസത്തിന്റെയും, തലമുറകളിലൂടെ പകർന്നു ലഭിച്ച മാനസികാഘാതങ്ങളുടെയും, പേലവമായ തുടർച്ചകളുടെയും അനുഭവങ്ങള്‍ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.

ദർവിഷ് തന്റെ കവിതകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന 'പഴത്തോട്ടങ്ങൾ', 'മണ്ണ്' എന്നീ പ്രതീകങ്ങളെ അൽയാൻ സ്വീകരിക്കുകയും, എന്നാല്‍ അവയെ പഴയ ശുഭസൂചനകള്‍ കുടഞ്ഞുകളഞ്ഞു തിരുത്തിയെഴുതുകയും ചെയ്യുന്നു: ഇവിടെ പഴത്തോട്ടങ്ങൾ എരിഞ്ഞടങ്ങുന്നു; മണ്ണ് ചോരച്ചുവപ്പോടെ പൂക്കുന്നു; ദൈവം ചുരുങ്ങിപ്പോവുകയും ആരുടെയോ ചട്ടുകമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒരു സര്‍വ്വനാശത്തിലെന്നപോലെ അണഞ്ഞുപോകുന്നു. മുൻകാല വിപ്ലവ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളും ദൈവീക ശക്തികളും ഇനി തങ്ങളെ രക്ഷിക്കാൻ എത്തില്ലെന്ന, ഓസ്ലോ അനന്തര നൈരാശ്യത്തിന്റെ സമകാലികതയിലേക്ക് സംക്രമിപ്പിക്കുന്ന കടുത്ത യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തെയാണ് ദൈവത്തിന്റെ ചെറുതാക്കപ്പെടലിലൂടെയും ചട്ടുകമാക്കപ്പെടലിലൂടെയും കവി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നത്.

ഓട്ടത്തിനിടയിൽ, എല്ലാവരും ചിതറലുകളും ഭീതികളും നേരിടുന്നു. എങ്കിലും, പിതാക്കന്മാരുടെ കഥകൾ ആ തിളക്കം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ഓർമ്മകൾ തന്നെ ദുർബലമായ വിശുദ്ധ ഇടങ്ങളായി മാറുന്നു. കേവലമായ പഴയകാല പ്രണയത്തെയോ വ്യാകുലതകളെയോ (nostalgia) തള്ളിക്കളയുന്നിടത്താണ് ഈ കവിതയുടെ കരുത്ത്: ഇവിടെ പൈതൃകം എന്നത് തിളങ്ങുന്ന ധൂളീപടലങ്ങളാണ്, എങ്കിലും അത് എപ്പോഴും മുറിപ്പാടുകളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

കവിത ഒരേസമയം ബൈബിൾ സമാനവും, പ്രപഞ്ച ദുരന്തത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതും, തികച്ചും പലസ്തീനിയനുമാണ് — നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയെ കുറിച്ചുള്ള വിലാപവും, ദൈവീക സങ്കൽപ്പങ്ങളുടെ ചുരുങ്ങിപ്പോകലും, വാമൊഴിയായി പകർന്നുപോന്ന ഓർമ്മകളുടെ അതിജീവനവും ഇവിടെ ഒത്തുചേരുന്നു. ഹലാ അൽയാന്റെ പൈതൃകം എന്നത് ഒരേസമയം അഭിമാനവും മുറിവുമാണ്; അത് സീനിയ പൂക്കളും അതേസമയം ചോരയുമാണ്.

 

Snow Lotus by Sonia Cheriyan - Malayalam Novel

 സോണിയ ചെറിയാന്‍ രചിച്ച സ്നോ ലോട്ടസ് എന്ന പുസ്തകം ‘പിതാവിനെ തേടല്‍’ എന്ന ചിരപരിചിത സാഹിത്യ രൂപകത്തെ പിന്‍പറ്റുന്നു. ഈ തേടല്‍ ഭൌതികാര്‍ത്ഥത്തിനപ്പുറം അതീത മാനങ്ങളുള്ള മുതിര്‍ന്നുവരവിന്റെ പ്രക്രിയ ആയി മാറുന്നതിനു സാഹിത്യത്തില്‍ ഒട്ടേറെ ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്. ഒഡീസ്സിയൂസിനെ തേടുന്ന ടെലെമാക്കസിന്റെ ഇതിഹാസ പാരമ്പര്യം മുതല്‍ കടന്നുവരുന്ന ഈ മാതൃകയില്‍ ജെയിംസ് ജോയ്സ്, ഹെര്‍മന്‍ ഹെസ്സെ, തോമസ്‌ മന്‍ തുടങ്ങിയ അതികായരുടെ നിരതന്നെയുണ്ട്. ആത്മീയ ദാര്‍ശനിക തലങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്ന തേടലിന്റെയും കണ്ടെത്തലിന്റെയും വിശാല ഭൂമികയില്‍ പക്ഷെ അത്ര ആന്തരികമായല്ല സ്നോ ലോട്ടസ് ചേര്‍ന്നുനില്‍ക്കുന്നത്.

ഇരുപതാണ്ടുകള്‍ക്ക് മുമ്പ് ദുരൂഹ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ഒരു സൈനിക ദൌത്യത്തിനിടെ കാണാതായ പിതാവിനെ കണ്ടെത്താനുള്ള മകളുടെ ശ്രമങ്ങള്‍ അതിന്റെ ആഡ്രിനാലിന്‍ തള്ളിച്ചയുടെ നിമിഷങ്ങളിലേക്ക് വേണ്ടുവോളം കടന്നു ചെല്ലുന്നുണ്ട്. എന്നിരിക്കിലും അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു ക്ലോഷറില്‍ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നായാണ് പ്രസ്തുത യാനം നോവലില്‍ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നത്. അന്വേഷണം നടത്തപ്പെടുന്ന ഭൂമികയുടെ പരുക്കന്‍ പ്രകൃതവും മെരുങ്ങാത്ത സ്ഥല-കാല രാശികളും ചേര്‍ന്ന് വിശ്വസനീയതയുടെ അതിര്‍ വരമ്പുകള്‍ അങ്ങേയറ്റം നീട്ടിവലിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഒരു അഡ് വെഞ്ചര്‍ കഥയുടെ ഇന്‍സ്റ്റന്റ് പിരിമുറുക്കം എന്നത് സാഹിത്യചര്‍ച്ചയായി പരിണമിക്കേണ്ടതില്ല തന്നെ..........

https://www.fazalrahman.com/books/article/snow-lotus

Satantango (1985) by László Krasznahorkai / George Szirtes

 സെയ്റ്റന്‍ടാംഗോ: മിഥ്യാദര്‍ശനങ്ങളുടെ ടാംഗോ നൃത്തം

ക്രാസ്നഹോർകായിയുടെ വിശാലമായ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക്, വിശേഷിച്ച്, ഒരേ ദാർശനിക കാതലില്‍ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് സർപ്പിളമായി പോകുന്ന ആദ്യനോവല്‍ ചത്വരത്തിലേക്ക് ഒരു സ്പ്രിംഗ്‌ബോർഡായി ‘സെയ്റ്റന്‍ടാംഗോ’ വര്‍ത്തിക്കുന്നു. ധാര്‍മ്മിക ക്രമരാഹിത്യത്തിലേക്കുള്ള (moral entropy) മഴയില്‍ കുതിര്‍ന്നൊരു അവരോഹണം എന്ന് ‘സെയ്റ്റന്‍ടാംഗോ’യെ  വിശേഷിപ്പിക്കാം. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഉടോപിയയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന കൂട്ടുകൃഷിക്കളത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം, കാലം വര്‍ത്തുളമാകുകയും തുടങ്ങിയേടത്തുതന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും എത്തുകയും ചെയ്യുന്ന, ഭാഷ വഞ്ചനാത്മകവും, പ്രത്യാശ കിംവദന്തിയും ആയി മാറുന്ന ഒരു ഇടമാണ് നോവലിന്റെ ഭൂമിക. ഒരു ടാംഗോ നൃത്തത്തിലെന്നോണം, ആറ് ചുവടുകൾ മുന്നോട്ട്, ആറ് ചുവടുകൾ പിന്നോട്ട് എന്ന മോഹനിദ്രാ താളത്തിൽ കുരുങ്ങിയ ഗ്രാമീണർ, വീണ്ടെടുപ്പിലേക്കല്ല, മറിച്ച് മിഥ്യയിലേക്കു നീങ്ങുന്നു. നോവലിന്റെ തലക്കെട്ട്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ടാംഗോ ഘടന കേവലം ബാഹ്യഘടനയല്ല - അതൊരു ദാര്‍ശനിക അവസ്ഥയാണ്: ആവർത്തനത്തിന്റെയും വൈരുധ്യത്തിന്റെയും നാശത്തിന്റെയും നൃത്തം- നര്‍ത്തകന്റെ (സാത്താന്‍) ഐഡന്റിറ്റി തന്നെ നിര്‍വ്വചിക്കുന്നപോലെ. തലക്കെട്ടിലെ ‘സാത്താന്‍’ ആകട്ടെ, കൃതൃമത്വം, അലങ്കോലം, വഞ്ചന, എന്നതിന്റെയെല്ലാം സര്‍വ്വനശീകരണോന്മുകമായ അരൂപപ്രതീകമാണ്‌ (disembodied, apocalyptic spirit of manipulation, chaos and deception). മായികമായ ആവർത്തനത്തിന്റെ, മുന്നോട്ടു പോകുന്നതിനുപകരം വര്‍ത്തുളമായി ചലിക്കുന്നതിന്റെ താളം ഗ്രാമീണരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു രൂപകമായി മാറുന്നു: അവർ നീങ്ങുന്നു, അവർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു, അവർ നിരാശരാണ് - പക്ഷേ അവർ പരിണമിക്കുന്നില്ല. അരങ്ങേറുന്ന നൃത്തമാകട്ടെ, പ്രണയപരവുമല്ല - അത് ഏതാണ്ട് ശവസംസ്കാരസന്ദര്‍ഭത്തെപ്പോലെ അനുഷ്ഠാനസമാനമാണ്...............

https://www.fazalrahman.com/essays/article/satantango-1985-by-lszl-krasznahorkai-george-szirtes

The Melancholy of Resistance (1989) by László Krasznahorkai / George Szirtes

 ‘പ്രതിരോധത്തിന്റെ വിഷാദം’ - തിമിംഗലവും മൂടൽമഞ്ഞും: അപ്പോക്കലിപ്റ്റിക് ആലിഗറിയിലെ പ്രതിരോധത്തിന്റെ പ്രതിധ്വനികൾ

‘പ്രതിരോധത്തിന്റെ വിഷാദം’ എന്ന കൃതിയിൽ, ലാസ്ലോ ക്രാസ്നഹോർക്കൈ ഭയത്തിന്റെ സാവധാനത്തിലുള്ള കടന്നുകയറ്റത്തിലൂടെ സമ്പൂര്‍ണ്ണ പതനത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിയ ഒരു ലോകത്തെ ആവാഹിക്കുന്നു. ശൈത്യത്തില്‍ മുങ്ങിയ ഒറ്റപ്പെട്ട ചെറിയ പട്ടണം ഈസ്റ്റേൺ ബ്ലോക്ക് അശാന്തിയുടെ ഒരു മൈക്രോകോസം ആയിമാറുന്നു, അതിനു ബാധിച്ചിരിക്കുന്ന തളര്‍ച്ച സര്‍വ്വാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ ശിഥിലീകരണത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. നിഗൂഢതയിലും മൂടൽമഞ്ഞിലും അമര്‍ന്നതും, അദൃശ്യനും വികൃതനുമായ "രാജകുമാരനെ" വഹിക്കുന്നതുമായ ‘സർക്കസി’ന്റെ വരവ്, ദിശാബോധമില്ലാത്ത അനിവാര്യതയായി ഒരു അക്രമ തരംഗത്തെ അഴിച്ചുവിടുന്നു. ഒരിക്കലും വെളിപ്പെടുന്നില്ലാത്ത ‘രാജകുമാരൻ’ അങ്കലാപ്പുണ്ടാക്കുന്ന നിഗൂഡതയുടെ ഒരദൃശ്യസാന്നിധ്യമായി വർത്തിക്കുന്നു: കാലം ചെല്ലവേ ശൂന്യമാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സര്‍വ്വാധിപത്യ ചിഹ്നം പോലെ, കര്‍തൃത്വമില്ലാതെ, നേരിട്ട് ഇടപെടാതെ കുഴപ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന, മിത്തിക് ജിജ്ഞാസ ഉണര്‍ത്തുന്ന ഒരു സ്വരൂപം. സർക്കസ് മാസ്റ്റർ തന്നെ ഒരു ഘട്ടത്തില്‍ രാജകുമാരനെ തള്ളിപ്പറയുന്നത് ‘സെയ്റ്റന്‍ടാംഗോ’യിലെ ഇറിമിയാസും പെട്രീനയും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നിപ്പിനെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു, ഭിന്നിപ്പുകളുടെ ശിൽപ്പികൾക്ക് പോലും അവർ അഴിച്ചുവിടുന്ന ശക്തികളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നതിന്റെ സൂചനയാണ് ഇത്. ...............

 

https://www.fazalrahman.com/essays/article/the-melancholy-of-resistance-1989-by-lszl-krasznahorkai-george-szirtes

Baron Wenckheim's Homecoming (2016) László Krasznahorkai / Ottilie Mulzet

 ‘ബാരൺ വെൻക്ഹൈമിന്റെ തിരിച്ചുവരവ്‌’ - മഴത്തുള്ളികൾ മുകളിലേക്ക്: ആഖ്യാനത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ

“ഞാന്‍ ഒരായിരം തവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് ഒരൊറ്റ പുസ്തകം എഴുതാനാണ് ഞാന്‍ എന്നും ആഗ്രഹിച്ചതെന്ന്. ആദ്യത്തേതില്‍ ഞാന്‍ സംതൃപ്തനായിരുന്നില്ല, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന്‍ രണ്ടാമത്തേത് എഴുതിയത്. രണ്ടാമത്തെതുകൊണ്ട് സംതൃപ്തനകാത്തത് കൊണ്ട് മൂന്നാമത്തേതും. അങ്ങനെ പോയി. ഇപ്പോള്‍ ബാരന്‍ എഴുതിയതോടെ എനിക്കീ കഥ അവസാനിപ്പിക്കാം. ഈ നോവലോടെ ഞാനെന്റെ ജീവിതത്തില്‍ ഒരൊറ്റ പുസ്തകമാണ് എഴുതിയതെന്ന് എനിക്ക് തെളിയിക്കാം. ഇതാണ് ആ പുസ്തകം – സെയ്റ്റന്‍ടാംഗോ, മെലങ്കളി, വാര്‍ ആന്‍ഡ് വാര്‍, പിന്നെ ബാരനും. ഇതാണെന്റെ ഒറ്റ പുസ്തകം.”

-       ലാസ്ലോ ക്രാസ്നഹോര്‍കായി : ആഡം തേല്‍വെല്‍ പാരീസ് റിവ്യുവിനു വേണ്ടി നടത്തിയ അഭിമുഖം

അധികാരം എന്നത് എപ്പോഴും കൂട്ടായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ആളുകളില്‍ നിന്നാണ് വരികയെന്നും ഇതിനു വിപരീതമായി എല്ലാവരെയും പരസ്പരം തമ്മിലടിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ കൂട്ടായ പ്രവര്‍ത്തനം അസാധ്യമാകുന്നിടത്താണ് ഏകാധിപത്യം വരികയെന്നും, പ്രവര്‍ത്തനത്തിനുള്ള കഴിവേ ഇല്ലാതാകുന്നതാണ് അതിന്റെ അടയാളമെന്നും ഹന്നാ ആറന്റ്റ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു. 

https://www.fazalrahman.com/essays/article/baron-wenckheims-homecoming-2016-lszl-krasznahorkai-ottilie-mulzet

László Krasznahorkai

 Satantango (19850, The Melancholy of Resistance (1989), War and War (1999), Baron Wenckheim’s Homecoming (2016) എന്നിവ അടങ്ങുന്ന നോവല്‍ ചത്വരത്തിലൂടെയും The Turin Horse (2011) എന്ന ബെലാ ടാര്‍ ചിത്രത്തിലൂടെയും ക്രാസ്നഹോര്‍കായിയുടെ ലോകത്തെ സമീപിക്കുമ്പോള്‍.)

“ഞാന്‍ ഒരായിരം തവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് ഒരൊറ്റ പുസ്തകം എഴുതാനാണ് ഞാന്‍ എന്നും ആഗ്രഹിച്ചതെന്ന്. ആദ്യത്തേതില്‍ ഞാന്‍ സംതൃപ്തനായിരുന്നില്ല, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന്‍ രണ്ടാമത്തേത് എഴുതിയത്. രണ്ടാമത്തെതുകൊണ്ട് സംതൃപ്തനകാത്തത് കൊണ്ട് മൂന്നാമത്തേതും. അങ്ങനെ പോയി. ഇപ്പോള്‍ ബാരന്‍ എഴുതിയതോടെ എനിക്കീ കഥ അവസാനിപ്പിക്കാം. ഈ നോവലോടെ ഞാനെന്റെ ജീവിതത്തില്‍ ഒരൊറ്റ പുസ്തകമാണ് എഴുതിയതെന്ന് എനിക്ക് തെളിയിക്കാം. ഇതാണ് ആ പുസ്തകം – സെയ്റ്റന്‍ടാംഗോ, മെലങ്കളി, വാര്‍ ആന്‍ഡ് വാര്‍, പിന്നെ ബാരനും. ഇതാണെന്റെ ഒറ്റ പുസ്തകം.”

-           ലാസ്ലോ ക്രാസ്നഹോര്‍കായി : ആഡം തേല്‍വെല്‍ പാരീസ് റിവ്യുവിനു വേണ്ടി നടത്തിയ അഭിമുഖം

“സര്‍വ്വനാശസാധ്യതയുടെ ഭീകരതയ്ക്കിടയിലും കലയുടെ ശക്തി ഉറപ്പിക്കുന്ന തീക്ഷ്ണവും ദർശനാത്മകവുമായ രചനാ സഞ്ചയത്തിന്” എന്ന വിവരണത്തോടെ 2025 സാഹിത്യ നോബേല്‍ പുരസ്‌കാരം ഹംഗേറിയന്‍ എഴുത്തുകാരന്‍ ലാസ്ലോ ക്രാസ്നഹോര്‍കായിക്ക് സമ്മാനിക്കുമ്പോള്‍ നോബല്‍ കമ്മിറ്റി ആദരിച്ചത് ലോക സാഹിത്യത്തില്‍ അണ മുറിയാത്ത ഒരു സവിശേഷ ദര്‍ശനധാരയെ കൂടിയാണ്: ഒട്ടും പ്രസന്നമല്ലാത്ത ഒന്ന്, സര്‍വ്വവ്യാപിയായ ഇരുട്ടിനെയും നൈതിക നൈരാശ്യത്തെയും അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന, നല്ലതെല്ലാം വ്യര്‍ത്ഥമാക്കുന്ന ദൈവശൂന്യവും നിരാശ്രയവും നിരാദ്രവുമായ ഒരു ലോകത്തെ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന, അതിനായി ഭാഷയുടെ സാധ്യതകളെ ഭ്രാന്തമായി അപരിമേയമാക്കുന്ന ഒന്ന്. ...............

https://www.fazalrahman.com/essays/article/lszl-krasznahorkai