Season of Martyrdom by Jamal Naji / Paula Hyder

 

ജമാല്‍ നാജിയുടെ ‘രക്തസാക്ഷിത്തത്തിന്റെ കാലം’ – വിശ്വാസബലികളുടെ വിചാരണ

സമകാലിക അറബ്-പലസ്തീനിയൻ സാഹിത്യത്തിൽ, അറബ് വസന്തത്തിന് ശേഷമുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക തകർച്ചകളെയും തീവ്രവാദ തരംഗങ്ങളെയും ഏറ്റവും ധീരമായി വിചാരണ ചെയ്ത കൃതിയാണ് ജമാൽ നാജി യുടെ 'രക്തസാക്ഷിത്തത്തിന്റെ കാലം' (Season of Martyrdom/ മൌസുമില്‍ ഹൂരിയാത് -2015). അമ്മാന്റെ വരേണ്യ മുതലാളിത്ത ആഡംബരങ്ങൾക്കും യുദ്ധക്കളങ്ങളിലെ വ്യാജ ആത്മീയ വാഗ്ദാനങ്ങൾക്കും ഇടയിൽപ്പെട്ട് തകരുന്ന ഒരു തലമുറയുടെ കഥയാണ് നോവൽ പറയുന്നത്. ബഹുസ്വരാഖ്യാനം (Polyphony), നമ്പാനാവാത്ത ആഖ്യാതാക്കൾ (Unreliable Narrators) എന്നീ ഉത്തരാധുനിക ആഖ്യാന സാങ്കേതങ്ങളിലൂടെ, പോസ്റ്റ്-ഓസ്ലോ/പോസ്റ്റ്-അറബ് സ്പ്രിംഗ് കാലഘട്ടത്തിൽ പവിത്രമായ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ അധികാര-സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കായി എങ്ങനെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെന്നും ഡിസ്റ്റോപ്പിയൻ സാഹചര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉരുവപ്പെടുന്നുവെന്നും നോവലിസ്റ്റ് കൃത്യമായി തുറന്നുകാട്ടുന്നു.

അമ്മാന്റെ നഗരപശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, സിറിയ തുടങ്ങിയ പോരാട്ട മേഖലകളിലേക്കും ഇന്ത്യയിലേക്കും വരെ പടരുന്ന തീവ്രവാദ സംസ്കാരത്തെയും ഭൗതിക-ആത്മീയ സംഘർഷങ്ങളെയുമാണ് നോവല്‍ വിചാരണ ചെയ്യുന്നത്. ഭൗതിക സുഖസൗകര്യങ്ങളിലും വരേണ്യാധിപത്യത്തിലും മടുപ്പ് തോന്നി സ്വന്തം ജീവിതത്തിന് അർത്ഥം തിരയുന്ന ഒരു സാധാരണ ചെറുപ്പക്കാരനായ വലീദ് ആണ് നോവലിലെ പ്രധാന കേന്ദ്ര കഥാപാത്രം. വ്യവസ്ഥാപിത തകർച്ചകൾക്കെതിരെ പോരാടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവൻ 'ഭക്തിയുടെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും' വ്യാജ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ വീഴുകയും തീവ്രവാദ സംഘടനകളുടെ വലയിൽ റിക്രൂട്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓസ്ലോഅനന്തര/ പോസ്റ്റ്-അറബ് സ്പ്രിംഗ് കാലഘട്ടത്തിൽ ആദർശപരമായ അന്യവൽക്കരണം കാരണം തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ഇരകളായി മാറുന്ന അറബ് യുവാക്കളുടെ പ്രതീകമാണ് വലീദ്. മറ്റൊരു മുഖ്യകഥാപാത്രം അമ്മാനിലെ വരേണ്യ വ്യവസായികളിൽ പ്രമുഖനും അൽ-വലീദിന്റെ പിതാവുമായ ശതകോടീശ്വരൻ ബാഷയാണ്. ധാർമ്മികതയില്ലാത്ത കോർപ്പറേറ്റ് അധികാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ അയാള്‍, മുൻകാലത്ത് താൻ ചെയ്ത പാപങ്ങളും അധർമ്മങ്ങളും കാരണം സ്വന്തം മകനാൽ തന്നെ താൻ കൊല്ലപ്പെടുമെന്ന ഒരു ജ്യോത്സ്യന്റെ പ്രവചനം കേട്ട് ഭയന്നു ജീവിക്കുന്നു. തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ അധികാരങ്ങൾ നിലനിർത്താൻ ഏത് അതിക്രമവും കാണിക്കുകയും, ഒടുവിൽ തങ്ങൾ വളർത്തിയെടുത്ത പുതിയ തലമുറയുടെ തന്നെ അക്രമസ്വഭാവത്തിന് മുന്നിൽ ഭയന്നു വിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭരണകൂട/വ്യവസായ അധോലോകത്തിന്റെ മുഖമാണിദ്ദേഹം. വലീദിനെ പോലുള്ള ചെറുപ്പക്കാരെ സ്വർഗ്ഗവും രക്തസാക്ഷിത്വവും വില്പനയ്ക്ക് വെച്ച് മരണത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്ന മധ്യവർത്തികളായി വരുന്ന റിക്രൂട്ടുകാര്‍ വ്യാജ ആത്മീയതയുടെ വക്താക്കളുമാണ്. തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക അജണ്ടകൾക്കായി മതവിധികളെയും ആശയങ്ങളെയും ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്ന കരുനീക്കക്കാര്‍. ഷെയ്ഖ് ജൻസീറിനെ (ചെന്നായ്ക്കള്‍ക്ക് വയസ്സാകുമ്പോള്‍) പോലെ, ഇവിടെയും മതം എന്നത് ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാനല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യരെ ആയുധമാക്കാനുള്ള വിപണിയാണ്. നോവലിലെ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളും കുടുംബങ്ങളും തീവ്രവാദത്തിന്റെയും പുരുഷാധിപത്യ അതിക്രമങ്ങളുടെയും ആഘാതം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്ന അതിജീവിതരാണ്. ആണുങ്ങളുടെ വ്യാജ യുദ്ധങ്ങളിലും ആദർശപ്പോരാട്ടങ്ങളിലും സ്വന്തം മക്കളെയും ഭർത്താക്കന്മാരെയും നഷ്ടപ്പെടാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവരാണ് ഈ സ്ത്രീകള്‍. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ കുടുംബങ്ങളെ നിലനിർത്താൻ ഇവർ കാണിക്കുന്ന അതിജീവന ശക്തി നോവൽ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

നോവലിലെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായ ജ്യോത്സ്യന്റെ പ്രവചനവും അതിലേക്ക് വഴിതുറക്കുന്ന ദുരന്തപൂർണ്ണമായ ക്ലൈമാക്സുമാണ് ഈ കൃതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സാഹിതീയവും ദാര്‍ശനികവുമായ ഉത്തുംഗങ്ങള്‍. ജ്യോത്സ്യൻ പാഷയോട് നടത്തുന്ന "നിന്റെ പാപങ്ങളുടെ ഫലമായി, സ്വന്തം മകനാൽ തന്നെ നീ കൊല്ലപ്പെടും" എന്ന പ്രവചനവും, അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ പാഷ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളും, ഒടുവിൽ അത് തികച്ചും വിരോധാഭാസപരമായി (tragicomedic irony) യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്ന ക്ലൈമാക്സും ഒട്ടേറെ സൂചനകള്‍ നല്‍കുന്നുണ്ട്. പാഷ തന്റെ ജീവനും സാമ്രാജ്യവും സംരക്ഷിക്കാൻ മകനായ വലീദിനെ തന്നിൽനിന്ന് അകറ്റി നിർത്തി ആഡംബരങ്ങളിലും സാമ്പത്തിക സുഖങ്ങളിലും വളർത്തുന്നു. എന്നാൽ, ആ നഗര സംസ്കാരത്തിലെ അർത്ഥശൂന്യതയിലും അച്ഛന്റെ അവിഹിത സാമ്രാജ്യത്തിലും മടുപ്പ് തോന്നിയാണ് വലീദ് ആത്മീയ ഭ്രാന്തിലേക്കും തീവ്രവാദ വലക്കണ്ണികളിലേക്കും ചെന്നെത്തുന്നത്. തങ്ങളുടെ അനീതികളെയും പാപങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ മുൻതലമുറ (പാഷ) കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന അതേ വിഷമയമായ അന്തരീക്ഷം തന്നെയാണ് പുതിയ തലമുറയെ (അൽ-വലീദ്) നാശത്തിലേക്ക് തള്ളിയിടുന്നത്. അതായത്, വിനാശത്തിൽ നിന്ന് ഓടിയൊളിക്കാൻ പാഷ നടത്തുന്ന തന്ത്രപരമായ ശ്രമങ്ങൾ തന്നെയാണ് ആ വിനാശത്തെ അവന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ എത്തിക്കുന്നത്. ക്ലൈമാക്സിൽ വലീദ് തന്റെ പിതാവിനെ വധിക്കുന്നത് ഏതെങ്കിലും കുടുംബ വഴക്കിന്റെ പേരിലല്ല; മറിച്ച് താൻ വിശ്വസിക്കുന്ന സംഘടനയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള 'വിശുദ്ധ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ' ഭാഗമായാണ്. പാഷയെ ഒരു പാപിയായും അവിശ്വാസിയായും ചിത്രീകരിച്ചാണ് സംഘടന വലീദിന്റെ കൈകളിൽ തോക്ക് നൽകുന്നത്. രക്തസാക്ഷിത്വം എന്ന വാക്ക് എത്രത്തോളം അപകടകരമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടാം എന്നതിന്റെ ദുരന്തപൂർണ്ണമായ നിദര്‍ശനം. പവിത്രമായ ആശയങ്ങൾ വ്യാജ നേതാക്കളുടെ കൈകളിലെത്തുമ്പോൾ സ്വന്തം പിതാവിനെപ്പോലും കൊല്ലാൻ മടിക്കാത്ത വിധം മനുഷ്യർ ആത്മീയമായി അന്ധരാക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് നാജി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. നോവലിന്റെ ക്ലൈമാക്സിന് സോഫോക്ളിസിന്റെ ഈഡിപ്പസ് നാടകത്തോടുള്ള സാമ്യവും വ്യക്തമാണ്‌. ഒപ്പം, ഇവിടെ പാഷ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് അറബ് ലോകത്തെ അഴിമതിക്കാരായ, കോർപ്പറേറ്റ് അധികാര വർഗ്ഗത്തെയാണ്. രണ്ടും ചേരുമ്പോള്‍ വ്യക്തമാകുന്ന പാഠം ഇതാണ്: ഭരണകൂടവും വരേണ്യവർഗ്ഗവും ജനങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്ത് കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന അനീതിയുടെ കൊട്ടാരങ്ങൾ ഒടുവിൽ അവർ തന്നെ വളർത്തിയെടുത്ത അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട, വഴികാട്ടികളില്ലാത്ത പുതിയ തലമുറയാൽ തകർക്കപ്പെടും. വ്യവസ്ഥാപിത അതിക്രമങ്ങൾ എന്നെന്നും നിലനിൽക്കില്ല; നാശത്തിന്റെ വിത്തുകൾ സ്വന്തം ഉദരത്തിൽത്തന്നെ അത് ചുമക്കുന്നുണ്ട്. ഓസ്ലോയ്ക്ക് മുമ്പും ശേഷവും അറബ് ലോകത്ത് നിലനിന്ന രാഷ്ട്രീയ കാപട്യങ്ങളും, സാമ്പത്തിക ചൂഷണങ്ങളും, മതാന്ധതയും ചേർന്ന് ഒരു തലമുറയെത്തന്നെ തീവ്രവാദത്തിന്റെ ബലിയാടുകളാക്കി മാറ്റി എന്ന് നോവലിസ്റ്റ് പറഞ്ഞുവെക്കുന്നു. പാഷ എന്ന പിതാവിന്റെ കൊലപാതകം ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം പതനമല്ല, മറിച്ച് വാർദ്ധക്യം ബാധിച്ച, അഴിമതി നിറഞ്ഞ ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതിയുടെ തന്നെ ദാരുണമായ വിധിവിഹിതമാണ്.

നോവലിൽ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഉത്തരാധുനിക ബഹുസ്വര ആഖ്യാനരീതി കേവലമൊരു സാഹിത്യ തന്ത്രമല്ല; മറിച്ച് ഓസ്ലോയ്ക്ക് മുമ്പും ശേഷവും അറബ് ആത്മാവിൽ സംഭവിച്ച രാഷ്ട്രീയ-ധാർമ്മിക തകർച്ചകളുടെയും ചിതറലുകളുടെയും ആഖ്യാനപരമായ പ്രതിഫലനം കൂടിയാണ്. പാഷയുടെ അഴിമതിയും ഭയവും, അൽ-വലീദിന്റെ ആത്മീയ ശൂന്യതയും അന്യവൽക്കരണവും, വ്യാജ മധ്യവർത്തികളുടെ കച്ചവട താല്പര്യങ്ങളും വ്യത്യസ്ത അധ്യായങ്ങളിലായി അതാത് കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തിൽ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നത് ഒരൊറ്റ സാർവത്രിക സത്യത്തിന് പകരം കഥാപാത്രങ്ങളുടെ സ്വാർത്ഥങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ച് സത്യം വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു (fractured truths) എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. കഥാപാത്രങ്ങളാരും ആദർശധീരരോ പൂർണ്ണ വിശ്വസ്തരോ അല്ല. പിതാവായ പാഷ തന്റെ സ്വകാര്യ പാപങ്ങൾ മറയ്ക്കാൻ കഥ തിരുത്തുമ്പോൾ, മകൻ വലീദ് തന്റെ അക്രമങ്ങളെ 'രക്തസാക്ഷിത്വമായി' ന്യായീകരിക്കുന്നു. ആരുടെയും വിവരണം പൂർണ്ണ സത്യമല്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതിലൂടെ (unreliable voices) വായനക്കാരൻ തന്നെ വിധികർത്താവാകേണ്ടി വരുന്നു. നഗരത്തിലെ മുതലാളിത്ത അഴിമതിയും ഭീകരവാദ മേഖലകളിലെ ആത്മീയ കാപട്യവും വെവ്വേറെ ആഖ്യാനങ്ങളിലൂടെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. 'രക്തസാക്ഷിത്വം' സംബന്ധിച്ച മിത്തിന്റെ അട്ടിമറി (deconstruction) കൂടിയാണ് നോവലില്‍ സംഭവിക്കുന്നത്‌. പവിത്രമെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന സങ്കൽപ്പത്തെ സമൂഹം, മതം, രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവ തങ്ങളുടെ ഭൗതിക-അധികാര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയും അതില്‍ യുവാക്കള്‍ക്കുള്ള വിശ്വാസത്തെ ചൂഷണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. യഥാർത്ഥ ത്യാഗവും സ്വന്തം സ്വാർത്ഥ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി വ്യാജമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന രക്തസാക്ഷിത്വ ബിംബങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വടംവലിയാണ് കഥയിലുടനീളം നിഴലിക്കുന്നത്. വാർദ്ധക്യം ബാധിച്ച ഭരണകൂടത്തെയും പിതാവിനെയും (പാഷ) ഇല്ലായ്മ ചെയ്യാൻ പുതിയ തലമുറയെ കരുവാക്കുന്ന ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് തന്ത്രം മാത്രമാണ് ഒടുവില്‍ അത്. നാജിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ നോവല്‍ ‘ചെന്നായ്ക്കള്‍ക്ക് വയസ്സാകുമ്പോള്‍’ ഈ നോവലിനോട് ചേര്‍ത്തു വായിക്കുന്നത് ഏറെ ഫലപ്രദമായിരിക്കും. Season of Martyrdom പലസ്തീനിയൻ-അറബ് ആത്മാവിൽ വിപ്ലവകരമായ പവിത്രതകൾ എങ്ങനെ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് കാണിച്ചുതരുമ്പോൾ, When the Wolves Grow Old ആ വഞ്ചനകളിൽ നിന്ന് ജനിച്ച കോർപ്പറേറ്റ് കരുനീക്കങ്ങളുടെ ലോകത്തെയാണ് ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. ആദ്യ നോവൽ വീഴ്ചയുടെ തുടക്കമാണെങ്കിൽ രണ്ടാമത്തെ നോവൽ വീഴ്ച പൂർണ്ണമായ ശേഷമുള്ള ഭയപ്പെടുത്തുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പ് അനുഭവങ്ങളും പ്രവാസ രൂപകങ്ങളും നിറയുന്ന നോവലില്‍ ജമാൽ നാജിയുടെ സ്വന്തം ജീവിത പശ്ചാത്തലമായ അഖ്ബത് ജാബർ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പ് അനുഭവങ്ങളുടെയും താൽക്കാലികമായ അതിജീവന തടവറകളുടെയും പ്രതിഫലനമുണ്ട്. സ്വന്തം മണ്ണിൽ നിന്നും വ്യക്തിത്വത്തിൽ നിന്നും പിഴുതെറിയപ്പെട്ട ഒരു ജനതയുടെ ആന്തരിക മുറിവുകളും, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ചരിത്രപരമായ ആഘാതങ്ങളും (Transgenerational Trauma) നോവൽ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. നാജിയുടെ പതിവുശൈലിയില്‍ ഇവിടെയും ദുരന്തങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് പുറത്തുനിന്നുള്ള ശത്രുക്കളാൽ മാത്രമല്ല; മറിച്ച് കുടുംബങ്ങൾക്കും പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ഉള്ളിലെ ആഭ്യന്തര വഞ്ചനകളിലൂടെയുമാണ്. ദേശീയതയുടെയും സമുദായ നന്മയുടെയും മുഖംമൂടികൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യന്റെ അഹങ്കാരം, ഭയം, കാമം എന്നിവ എങ്ങനെ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളെ ഉലയ്ക്കുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു.

https://www.fazalrahman.com/essays/article/season-of-martyrdom-by-jamal-naji-paula-hyder 

 

Mawtini - My Homeland by Ibrahim Tuqan

 

പലസ്തീനിയന്‍ കവിത:

എന്റെ ജന്മനാട് (موطني)

-       ഇബ്രാഹിം തുഖാന്‍

എന്റെ ജന്മനാടേ, എന്റെ ജന്മനാടേ!

ഉണ്ട് നിന്‍ കുന്നുകളില്‍, ഉണ്ട് നിന്‍ കുന്നുകളില്‍

മഹിമ മനോഹാരിത, ഉന്നതി പ്രതാപവും!

ഉണ്ട് നിന്‍ കാറ്റില്‍, ഉണ്ട് നിന്‍ കാറ്റില്‍,

ജീവിതം മോചനം, ആനന്ദം പ്രതീക്ഷയും!

കാണുമോ നിന്നെ ഞാൻ? കാണുമോ നിന്നെ ഞാൻ?

സുരക്ഷിതയായ്, സ്വസ്ഥയായ്, മുറിപ്പെടാതെ, വന്ദിതയായ്!

കാണുമോ നിന്നെ ഞാൻ നിന്നുന്നതിയിൽ?

നക്ഷത്രങ്ങളെ തൊട്ട്, നക്ഷത്രങ്ങളെ തൊട്ട്!

എന്റെ ജന്മനാടേ, എന്റെ ജന്മനാടേ!

എന്റെ ജന്മനാടേ, എന്റെ ജന്മനാടേ!

തളരുകില്ലീ യുവത, നിന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യം വരെ,

അല്ലെങ്കിൽ മരണം വരെ, അല്ലെങ്കിൽ മരണം വരെ!

കുടിക്കും നമ്മള്‍ മരണജല, മെങ്കിലും ശത്രുവിനു മുന്നിൽ അടിമകളെപ്പോലാവില്ല, അടിമകളെപ്പോലാവില്ല!

വേണ്ടാ നമുക്ക്, വേണ്ടാ നമുക്ക് നിത്യാപമാനം,

വേണ്ടാ നമുക്ക്, ദുരിതജീവിതം!

എങ്കിലും നമ്മള്‍ തിരിച്ചെടുക്കും— യശസ്സാര്‍ന്നൊരാ പ്രതാപകാലം, യശസ്സാര്‍ന്നൊരാ പ്രതാപകാലം!

എന്റെ ജന്മനാടേ, എന്റെ ജന്മനാടേ!

എന്റെ ജന്മനാടേ, എന്റെ ജന്മനാടേ!

വാളും പേനയുമല്ലോ — വാക്കും തർക്കവുമല്ല— നമ്മുടെ ചിഹ്നങ്ങൾ, നമ്മുടെ ചിഹ്നങ്ങൾ!

നമ്മുടെ പ്രതാപം നമ്മുടെ ഉടമ്പടി, വിശ്വസ്തതയെന്നൊരു ദൗത്യം നയിക്കുന്നു നമ്മെ, നയിക്കുന്നു നമ്മെ!

നമ്മുടെ പ്രതാപം, നമ്മുടെ പ്രതാപം —

അഭിമാന ദൌത്യം,  പാറിക്കളിക്കുന്നൊരു പതാക!

ആഹാ... നോക്കൂ, നിന്റെ ആ മഹാ ഔന്നത്യത്തിൽ

ശത്രുവേ വെന്ന്, ശത്രുവേ വെന്ന്!

എന്റെ ജന്മനാട്, എന്റെ ജന്മനാട്!

 

 

'മൗതിനീ' (Mawtini): അറബ് വീര്യത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും കാവ്യപ്രതീകം

1934-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തിനും സീയോണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റത്തിനുമെതിരെ പലസ്തീനിൽ ആഞ്ഞടിച്ച അറബ് പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പ്രശസ്ത പലസ്തീനിയൻ കവി ഇബ്രാഹിം തൂഖാൻ രചിച്ച കവിതയാണ് "മൗതിനീ" (എന്റെ മാതൃഭൂമി). ലെബനീസ് സംഗീതജ്ഞനായ മുഹമ്മദ് ഫ്ലൈഫിൽ ഈ കവിതയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകി. സ്വാതന്ത്ര്യം, ആത്മാഭിമാനം, ഐക്യം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ജനങ്ങളുടെ ദാഹത്തെ തൊട്ടുണർത്തിയ ഈ ഗാനം അതിവേഗം അറബ് ദേശീയതയുടെയും പ്രതിരോധത്തിന്റെയും കാവ്യപ്രതീകമായി മാറി.

പ്രധാന ചരിത്രവഴികളും സവിശേഷതകളും:

• പലസ്തീന്റെ ഗാനം: 1936 മുതൽ 1996 വരെ (ഔദ്യോഗികമായി 'ഫിദായി' എന്ന ഗാനം സ്വീകരിക്കുന്നത് വരെ) പലസ്തീന്റെ അനൗദ്യോഗിക ദേശീയഗാനമായി 'മൗതിനീ' നിലകൊണ്ടു. ഔദ്യോഗിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് ശേഷവും പലസ്തീൻ ജനതയുടെ പ്രതിരോധത്തിന്റെയും സ്വാതന്ത്ര്യവാഞ്ചയുടെയും പ്രതീകമായി ഈ ഗാനം ഇന്നും തുടരുന്നു.
• ഇറാഖിന്റെ ദേശീയഗാനം: സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ ഭരണവീഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം, 2004-ൽ ഇറാഖ് തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ദേശീയഗാനമായി 'മൗതിനീ'യെ ദത്തെടുത്തു. രാജ്യത്ത് ഐക്യവും രാജ്യസ്നേഹവും വളർത്താൻ ഈ ഗാനത്തിലെ ദേശസ്നേഹ ആശയങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുമെന്ന തിരിച്ചറിവിലായിരുന്നു ഇത്.
• അറബ് ലോകത്തെ സ്വാധീനം: സിറിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി അറബ് രാജ്യങ്ങളിൽ പലസ്തീൻ ഐക്യദാർഢ്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഈ ഗാനം മാറുകയും ഏറെ ജനപ്രീതി നേടുകയും ചെയ്തു.

കേവലം ഒരു ദേശീയഗാനം എന്നതിലുപരി, അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് അറബ് ജനതയെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന സംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രതീക്ഷയുടെയും പോരാട്ടവീര്യത്തിന്റെയും ആഗോള ശബ്ദമായി 'മൗതിനീ' ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

ഇബ്രാഹിം തൂഖാൻ (1905–1941)

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രശസ്തനായ പലസ്തീനിയൻ കവിയും അറബ് നവോത്ഥാന സാഹിത്യത്തിലെ അതികായനുമാണ് ഇബ്രാഹിം തൂഖാൻ (Ibrahim Tuqan). പലസ്തീനിലെ നാബ്ലുസിൽ (Nablus) ജനിച്ച അദ്ദേഹം, ബെയ്റൂട്ടിലെ അമേരിക്കൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നാണ് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. സാഹിത്യ അധ്യാപകനായും ബെയ്റൂട്ട് റേഡിയോയിലെ അറബിക് വിഭാഗം തലവനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം, തന്റെ ഹൃസ്വമായ ജീവിതകാലത്തിനിടയിൽ തന്നെ പലസ്തീൻ കാവ്യലോകത്ത് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തിനും സീയോണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിനുമെതിരെ പേനയെ ശക്തമായ ആയുധമാക്കിയ അദ്ദേഹം "നാഷണലിസ്റ്റ് പോയറ്റ്" (ദേശീയതയുടെ കവി) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. നിഷ്കളങ്കമായ പ്രേമകവിതകളിൽ തുടങ്ങി രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധത്തിന്റെ രൂക്ഷമായ ഈരടികൾ വരെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാവ്യശൈലി. പ്രശസ്ത പലസ്തീനിയൻ കവയിത്രി ഫദ്വ തൂഖാൻ (Fadwa Tuqan) അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരിയാണ്. സാഹിത്യത്തിലൂടെയും ദേശസ്നേഹത്തിലൂടെയും അറബ് ലോകത്തെ ജ്വലിപ്പിച്ച ഈ മഹാനായ കവി, 36 വയസ്സ് മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ നിതാന്ത പ്രശ്നമായിരുന്ന പെപ്റ്റിക് അള്‍സര്‍ മൂര്‍ച്ചിച്ചു അകാലത്തിൽ അന്തരിച്ചു.

നക്ബ പൂര്‍വ്വ പലസ്തീനിയന്‍ കവിതയിലെ ഏറ്റവും സമുന്നത പ്രതിഭയാണ് ഇബ്രാഹിം തുഖാന്‍.

 

 

 

 

From the diary of an Almost-Four-Year-Old by Hanan Ashrawi

 

പലസ്തീനി കവിത:

ഹനാന്‍ അഷ്റാവി (Hanan Daoud Mikhael Ashrawi. b : 1946)

 

നാല് വയസ്സാകാറായ കുഞ്ഞിന്റെ ഡയറിയിൽ നിന്ന്

 

നാളെ, ബാന്റെജുകള്‍

അഴിച്ചുമാറ്റും. എനിക്കറിയില്ല,

ശേഷിക്കുന്ന ഈ ഒരു കണ്ണുകൊണ്ട്

അരമുറി ഓറഞ്ചും,

അരമുറി ആപ്പിളും,

ഉമ്മയുടെ പകുതി മുഖവുമാണോ

ഞാൻ കാണാൻ പോകുന്നത്?

 

ആ വെടിയുണ്ട ഞാൻ കണ്ടില്ലായിരുന്നു,

പക്ഷേ അതെന്റെ തലച്ചോറിൽ

പൊട്ടിത്തെറിച്ച വേദന ഞാനറിഞ്ഞു.

അയാളുടെ ആ ദൃശ്യം മാഞ്ഞുപോയിരുന്നേയില്ല —

ആ പടയാളിയുടെ രൂപം.

കയ്യിലെ വലിയ തോക്ക്, വിറയ്ക്കുന്ന കൈകള്‍,

എനിക്ക് മനസ്സിലാകാത്ത നോട്ടം.

 

എനിക്കയാളെ വ്യക്തമായി കാണാം

കണ്ണുകൾ അടയ്ക്കുമ്പോഴും;

നഷ്ടപ്പെടുന്ന കണ്ണുകൾ മാറ്റിവെക്കാൻ

നമ്മുടെയൊക്കെ തലയ്ക്കുള്ളിൽ

ഓരോ ജോടി കരുതൽ കണ്ണുകൾ  

ഉണ്ടെന്നും വരാം!

 

അടുത്ത മാസം, എന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ,

എനിക്കൊരു പുതിയ സ്ഫടികക്കണ്ണ് കിട്ടും;

ഒരുപക്ഷേ വസ്തുക്കളെല്ലാം വട്ടത്തിലും

നടുവിൽ തടിച്ചുമിരിക്കും കാണാൻ—

എന്റെ ഗോലികളിലൂടെയെല്ലാം ഞാൻ നോക്കിയിട്ടുണ്ട്,

അവയിലൂടെ ലോകമാകെ വിചിത്രമായി കാണപ്പെട്ടു.

 

ഒമ്പത് മാസം മാത്രം പ്രായമുള്ളൊരു കുഞ്ഞിനും

ഒരു കണ്ണ് നഷ്ടപ്പെട്ടുവത്രേ!

എന്റെ പടയാളി തന്നെയാണോ

അവളെയും വെടിവെച്ചത്? —

തന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കുന്ന

ചെറിയ പെൺകുട്ടികളെ

തിരഞ്ഞുനടക്കുന്നൊരു പടയാളി!

എനിക്ക് പ്രായമായി, നാല് വയസ്സാകാൻ പോകുന്നു,

ഞാൻ ജീവിതം അത്യാവശ്യം കണ്ടുകഴിഞ്ഞു,

പക്ഷേ അവളൊരു പൈതലല്ലേ,

അവൾക്ക് നല്ലതൊന്നും അറിയില്ലല്ലോ.

Courtesy: https://wordpress.com/post/teluguanuvaadaalu.com/17227

വിവരണം:

മിഖായേൽ അഷ്രാവി (ജനനം: 1946) ബ്രിട്ടീഷ് മാൻഡേറ്റ് പലസ്തീനിലെ നാബ്ലസിൽ, പി.എൽ.ഒ.യുടെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിലൊരാളായ ഡോ. ദാവൂദ് മിഖായേലിന്റെ മകളായി ഒരു മധ്യവർഗ്ഗ പലസ്തീനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അവർ വളർന്നത് പ്രധാനമായും റമല്ലയിലാണ്.

പലസ്തീനിയന്‍ കവിതയില്‍ നക്ബ- പൂര്‍വ്വ (1948) ഘട്ടത്തെയും അനന്തര ഘട്ടത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന, പഴയ തലമുറയുടെയും പുതിയ തലമുറയുടെയും ഇടയിലുള്ള പരിവർത്തനത്തിലൂടെ കടന്നുപോയ എഴുത്തുകാർ, ഭാവനാത്മകമായ പ്രതിരോധത്തിൽ നിന്നും അപഗ്രഥനപരവും ആഖ്യാനപരവുമായ രേഖപ്പെടുത്തലുകളിലേക്ക് സാഹിത്യ ചർച്ചകളെ വഴിതിരിച്ചുവിട്ടു. ഇക്കൂട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ ഡോ. ഹനാൻ ദാവൂദ് അഷ്രാവി ഈ ബൗദ്ധിക പാലത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ണിയാണ്. നയതന്ത്രരംഗത്തെ  സുപ്രധാനമായ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന് മുമ്പേ എഴുത്തുകാരി എന്ന നിലയില്‍ ശ്രദ്ധേയയായിത്തീര്‍ന്ന അവരുടെ അക്കാദമിക് കൃതിയായ 'Contemporary Palestinian Literature Under Occupation' (1976), പ്രസ്തുത മാറ്റത്തെ സിദ്ധാന്തവൽക്കരിച്ച ഒന്നായിരുന്നു. മഹ്മൂദ് ദാർവിഷിന്റെ സമകാലികയും മികച്ച പണ്ഡിതയുമെന്ന നിലയിൽ പഴയ തലമുറയുടെ റൊമാന്റിക് ദേശീയതയെ അഷ്രാവി ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്രജ്ഞയും ചർച്ചാ പ്രതിനിധിയുമെന്ന നിലയിൽ, രാഷ്ട്രീയ ഉടമ്പടികളും ഉദ്യോഗസ്ഥ ഭരണത്തിന്റെ ഭാഷയും പലസ്തീനികളുടെ ജീവിതത്തെ ശിഥിലമാക്കാന്‍ എങ്ങനെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് അവർ നേരിട്ട് കണ്ടു. അവരെ സംബന്ധിച്ച് കവിതയുടെ ആഴം ലളിതമായ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല; മറിച്ച് അത് തികച്ചും ബൗദ്ധികവും കൃത്യതയാർന്നതും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതുമായിരുന്നു. തന്റെ പൈതൃകത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ, അന്താരാഷ്ട്ര ചർച്ചാ മേശകളിൽ നയതന്ത്രം നയിച്ച ഒരാളുടെ മൂർച്ചയോടെയാണ് ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വഞ്ചനകൾ വ്യക്തികളുടെ നിയമപരവും മാനുഷികവുമായ സ്വത്വത്തെ എങ്ങനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്ന് അവർ എഴുതിയത്.

അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കവിതയായ "മിന്‍ മുദക്കറാതി തിഫ്ലതിന്‍ ലം തതജാവിസ് അല്‍ റാബി’അ" (നാല് വയസ്സാകാറായ കുഞ്ഞിന്റെ ഡയറിയിൽ നിന്ന്), അധിനിവേശത്തിന്റെ ദാരുണമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വെടിയേറ്റ് ഒരു കണ്ണ് നഷ്ടപ്പെട്ട കൊച്ചു പെണ്‍കുട്ടിയുടെ സവിശേഷമായ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അവശേഷിക്കുന്ന ഒരു കണ്ണ് കൊണ്ട് തനിക്ക് ആപ്പിളോ അമ്മയുടെ മുഖമോ ഒക്കെ പകുതി മാത്രമാണോ കാണാൻ കഴിയുക എന്ന് കുട്ടി അത്ഭുതപ്പെടുന്നു. ഗോലി ഗ്ലാസിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ ലോകം വികലമായി കാണപ്പെടുന്നത് പോലെയാകും തന്റെ പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യമെന്ന് ഭയന്നുകൊണ്ട് കുട്ടി ആ ട്രോമയെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കണ്ണ് അടച്ചുപിടിച്ചാലും തനിക്ക് നേരെ വെടിയുതിർത്ത സൈനികനെ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നു എന്ന് കുട്ടി ഓർക്കുന്നു. ട്രോമകള്‍ വേട്ടയാടുന്ന ഓർമ്മകളായി എങ്ങനെ ഉറച്ചുപോകുന്നു എന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരു കണ്ണ് നഷ്ടപ്പെട്ട മറ്റൊരു കുഞ്ഞിനു നേരെയും വെടിവെച്ചത് ഇതേ ആൾ തന്നെയാണോ എന്ന് അവൾ ചിന്തിക്കുന്നു. കവിതയിലെ കുട്ടിയുടെ അകാല, നിർബന്ധിത മുതിർച്ചയെയും ("എനിക്ക് പ്രായമായി, ഏകദേശം നാല് വയസ്സ്") അതിലും പ്രായം കുറഞ്ഞ ഇരകളുടെ തികഞ്ഞ നിസ്സഹായതയെയും കവിത ശക്തമായി വിളക്കിച്ചേര്‍ക്കുന്നു, ഇത് നിരപരാധികളായ കുട്ടികളിൽ സംഘർഷങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന വിനാശകരമായ ആഘാതത്തെ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.

അഷ്രാവിയുടെ കവിതകൾ ഒരു ശസ്ത്രക്രിയാ കത്തിയുടെ കൃത്യതയോടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഭൂമിയെ ഒരു സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയോട് ഉപമിക്കുന്ന പഴയകാലത്തെ മൃദുവായതും ആശ്വാസം നൽകുന്നതുമായ രൂപകങ്ങളെയെല്ലാം അവർ പൂർണ്ണമായി നിരസിക്കുന്നു. പകരം, ഭൗമരാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യരെ വെറും നിയമപരമായ വാദങ്ങളോ (legal arguments) ഭരണപരമായ പ്രശ്നങ്ങളോ (administrative issues) മാത്രമായി എങ്ങനെ ചുരുക്കുന്നു എന്ന് അന്വേഷിക്കുന്ന, ആഴത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നായി അവ മാറുന്നു. ഭാഷയോട് ചെയ്യുന്ന വഞ്ചനയിലാണ് അവരുടെ എഴുത്ത് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. "സമാധാനം", "സുരക്ഷ", "ചർച്ച" തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ വ്യവസ്ഥാപിത അക്രമങ്ങളെ മൂടിവെക്കാൻ ആഗോള ശക്തികൾ എങ്ങനെയാണ് ആയുധമാക്കുന്നത് എന്ന് അവർ പരിശോധിക്കുന്നു. ഒരു സൂക്ഷ്മ നിരീക്ഷകന്, അഷ്രാവിയുടെ വരികൾ തുറന്നുകാട്ടുന്നത്, കർക്കശവും സഹാനുഭൂതിയില്ലാത്തതുമായ അന്താരാഷ്ട്ര ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിനുള്ള അവകാശത്തിനായി നിരന്തരം വാദിക്കേണ്ടി വരുന്ന ജനതയുടെ കഠിനമായ മാനസിക അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങളെയാണ്. അവരുടെ കാവ്യശൈലി അന്തസ്സുറ്റതും (dignified) ബൗദ്ധികവുമാണ്; ഒപ്പം ഭരണപരമായ ക്രൂരതകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുമാറ്റാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന ശാന്തവും എന്നാൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്തതുമായ ഒരു അമർഷത്താൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതുമാണ്.

To Be Self-Evident – After Edward Said by Lena Khallaf Tuffaha

 

 (To Be Self-Evident – After Edward Said)

 

സ്വയംവ്യക്തമാകാൻ

(എഡ്വേർഡ് സൈദിന് ശേഷം)

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും തങ്ങളുടെ പ്രജകളോട് ഒരു കഥ പറയാറുണ്ട്,

ദിവ്യവെളിപാടുകളുടെ കഥ. മരങ്ങൾ തങ്ങളുടെ

പഴുത്ത ഇലകളെ കൊഴിച്ചിടുന്നു,

വരൾച്ചയുടെ അന്ത്യത്തിൽ, വികാരരഹിതമായി.

കുട്ടികൾ വാഴുന്നത് ഫിൽട്ടറുകളിലാണ്,

അവരുടെ ക്ലാസ് മുറികളിലെ വായുവും സെൽഫികളും

ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും അജയ്യമായി തോന്നിക്കും —

അതിർത്തികൾ വെള്ളത്തിനടിയിലാവുമ്പോഴും,

ഉറപ്പുനൽകിയ അടുത്തദിവസത്തെ ഡെലിവറികൾക്കിടയിൽ

അതിന്റെ വെട്ടിമിനുക്കിയ കുന്നിൻചെരിവുകൾ

പിറ്റെന്നെത്തെ ഉറപ്പുവരുത്തിയ ഡെലിവറിക്കിടയില്‍

കത്തിയമരുമ്പോഴും.

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും തങ്ങളുടെ

മൂല്യവ്യവസ്ഥയെ പുകഴ്ത്തിപ്പാടും,

വെടിക്കെട്ടുകൾക്കായി ധൂർത്തടിക്കും,

അവധിക്കാലങ്ങള്‍ക്കായി തങ്ങളുടെ

കുടീരങ്ങള്‍ അലങ്കരിക്കും.

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും തങ്ങളുടെ

കോളനികൾക്കെതിരെ തിരിയാറുണ്ട്-

എംബസിയിലെ ക്രിസ്റ്റൽ ഗ്ലാസുകൾ

ബബിൾ റാപ്പിൽ ഭദ്രമായി പൊതിഞ്ഞുവെച്ചും,

രക്ഷാപ്രവർത്തന വിമാനത്തിൽ തിരികെ നാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന

നായ്ക്കൾക്കായി അധിക പലഹാരങ്ങൾ കരുതിവെച്ചും.

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും വാഗ്ദാനം ചെയ്യാറുണ്ട്,

തങ്ങള്‍ക്കെതിരെ തന്നെയുള്ള ഒരു വിപ്ലവം!

കുറെ ചുമതലകള്‍ കുട്ടികൾക്കാണ്-

ഭാവി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാന്‍,

ഹൈഡ്രോപോണിക് പച്ചക്കറി മതിലുകൾ വളർത്താന്‍,

പഴയ പ്രതിഷേധ ഗാനങ്ങൾക്ക് പുതിയ പേരിടാന്‍.

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും അതു പോയിടിക്കുന്ന

മഞ്ഞുമലകളെ നിഷേധിക്കാറുണ്ട്,

അതൊരു ഗായകസംഘത്തെ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കും,

കലകൾക്കായി പണമൊഴുക്കും.

 

ഓരോ സാമ്രാജ്യവും തനിക്കുതന്നെ

താരാട്ടുപാട്ടുകൾ പാടും.

 

കവിതയിലെ പ്രധാന സൂചനകൾ:

 

1.    To Be Self-Evident: അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രഖ്യാപനത്തിലെ "We hold these truths to be self-evident..." (ഈ സത്യങ്ങൾ സ്വയംവ്യക്തമാണെന്ന് ഞങ്ങൾ കരുതുന്നു) എന്ന പ്രശസ്തമായ വരികളെ പരിഹസിച്ചുകൊണ്ടാണ് കവി ഈ തലക്കെട്ട് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.

2.    എഡ്വേർഡ് സൈദ് (Edward Said): 'ഓറിയന്റലിസം' എന്ന പ്രശസ്തമായ ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക അധിനിവേശങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടിയ ചിന്തകനായ എഡ്വേർഡ് സൈദിനുള്ള സമർപ്പണമാണിത്.

3.    വിരോധാഭാസങ്ങൾ: സാമ്രാജ്യങ്ങൾ തകർച്ചയുടെ വക്കിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും (അതിർത്തികൾ മുങ്ങുക, കുന്നുകൾ കത്തുക), തങ്ങളുടെ സുഖസൗകര്യങ്ങളും (Next-day delivery, എംബസി ഗ്ലാസുകൾ, വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടെ സുരക്ഷ) അഹങ്കാരവും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ മാത്രം ശ്രദ്ധിക്കുന്ന സാമ്രാജ്യത്വ മനോഭാവത്തെ കവി ഇതിലൂടെ നിഷ്കരുണം തുറന്നുകാട്ടുന്നു.

4.    വായുവും ഭക്ഷണവും മുതൽ 'സെൽഫി' വരെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു (Filtration)

കുട്ടികൾ വളരുന്നത് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട (filtered) അന്തരീക്ഷത്തിലാണ്. അവരുടെ ക്ലാസ് മുറികളിലെ വായു എയർ ഫിൽട്ടറുകളിലൂടെ (Air purifiers) ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അതോടൊപ്പം, സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ അവർ പങ്കുവെക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളും (Selfies) യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ ഫിൽട്ടറുകളിലൂടെയും സെൻസർഷിപ്പിലൂടെയും 'സുന്ദരമാക്കപ്പെടുന്നു' (sanitized). പുറത്തു ലോകത്ത് സാമ്രാജ്യത്വം കോളനികളിൽ വിതയ്ക്കുന്ന ബോംബുകളും, യുദ്ധങ്ങളും, മലിനീകരണവും, കുടിയൊഴിപ്പിക്കലുകളും ഈ കുട്ടികൾ കാണുന്നില്ല. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തിരിക്കുന്ന കുട്ടികളെ ആ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു 'ഫിൽട്ടർ' പോലെ ഈ വ്യവസ്ഥ സംരക്ഷിച്ചു നിർത്തുന്നു. അവർ അനുഭവിക്കുന്നത് അണുവിമുക്തമാക്കിയ (Sanitized) ഒരു കൃത്രിമ ലോകമാണ്.

5.    അടുത്ത വരികളിൽ കാണുന്ന "growing walls of hydroponic greens" (മണ്ണില്ലാതെ വെള്ളത്തിൽ മാത്രം കൃത്രിമമായി പച്ചക്കറി വളർത്തൽ) എന്നതുപോലെ, പ്രകൃതിയുമായോ പച്ചയായ മനുഷ്യജീവിതവുമായോ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത, തികച്ചും ടെക്നോളജിക്കൽ ആയ ഒരു അതിജീവനമാണ് ഇത്. സാമ്രാജ്യത്വം സ്വന്തം മക്കളെ അന്യദേശങ്ങളിലെ ചോരപ്പുഴകളിൽ നിന്നും യുദ്ധക്കെടുതികളിൽ നിന്നും അകറ്റി, ഫിൽട്ടറുകൾ വെച്ച് അടച്ചുപൂട്ടിയ ഒരു സുരക്ഷിത തടവറയിൽ വളർത്തുന്നു എന്നാണ് കവി പരിഹസിക്കുന്നത്.

((

(ലെന ഖലാഫ് തുഫാഹ (Lena Khalaf Tuffaha)

പ്രവാസം, സാംസ്കാരിക ഓർമ്മകൾ, ഭാഷ, ഭൂരാഷ്ട്രീയ അതിർത്തികൾ എന്നിവയെ ആഴത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന പ്രശസ്ത പലസ്തീനിയൻ–അമേരിക്കൻ കവയിത്രിയും ഉപന്യാസകാരിയും വിവർത്തകയുമാണ് ലെന ഖലാഫ് തുഫാഹ. വാഷിംഗ്ടണിലെ സീയാറ്റിലിൽ ജനിച്ച അവർ സൗദി അറേബ്യയിലും ജോർദാനിലുമായാണ് വളർന്നത്. ഒന്നാം തലമുറ അമേരിക്കക്കാരിയായും, കുടിയേറ്റക്കാരിയായും, പ്രവാസിയായും ഉള്ള ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് അവർ കടന്നുപോയത്. പലസ്തീനിയൻ, ജോർദാനിയൻ, സിറിയൻ പാരമ്പര്യമുള്ള അവർക്ക് അറബിയിലും ഇംഗ്ലീഷിലും ഒരുപോലെ പ്രാവീണ്യമുണ്ട്.

അറബ് ലോകത്തുടനീളം ജീവിക്കുകയും യാത്ര ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുള്ള അവരുടെ കവിതകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും സാംസ്കാരികവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അതിർത്തികൾ, ഭാഷകൾക്കിടയിലുള്ള അതിരുകൾ, വർത്തമാനകാലത്തിനും ജീവിക്കുന്ന ഭൂതകാലത്തിനും ഇടയിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ എന്നിവ കടന്നുപോകുന്ന അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടവയാണ്. 2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'സംതിംഗ് എബൗട്ട് ലിവിംഗ്' (Something About Living) എന്ന കാവ്യസമാഹാരത്തിന് നാഷണൽ ബുക്ക് അവാർഡ് (National Book Award for Poetry) ലഭിച്ചതോടെ അവർ ആഗോള സാഹിത്യലോകത്ത് വൻ ശ്രദ്ധനേടി.

 

"അധിനിവേശത്തിന്റെയും ആർത്തിയുടെയും ബഹുരാഷ്ട്ര അഹങ്കാരങ്ങളാൽ തകർക്കപ്പെട്ട പ്രവാസത്തിന്റെ സങ്കടങ്ങളെ അവരുടെ മനോഹരമായ കവിതകൾ ആലാപനം ചെയ്യുന്നു; ഒപ്പം ആ തകർച്ചകളുടെ കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് തികഞ്ഞ ജാഗ്രത പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്നേഹം എന്നത് വെറുമൊരു ആശയമല്ലെന്നും, അതൊരു വിപ്ലവാത്മകമായ പ്രവർത്തനമാണെന്നും ഖലാഫ് തുഫാഹ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച്, ഈ കവയിത്രിയെപ്പോലെ ലോകത്തിലൂടെ സൂക്ഷ്മമായി യാത്ര ചെയ്യുമ്പോഴും, ഒട്ടും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ ഹൃദയത്തെ മുൻനിർത്തി ജീവിക്കുന്നവർക്ക്."

— ആഡ്രിയൻ മാറ്റെജ്ക ('സെംബഡി എൽസ് സോൾഡ് ദി വേൾഡ്' എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ രചയിതാവ്)

((