നായക്: സിനിമയില് നിന്ന് നോവലിലേക്ക്
(സത്യജിത് റേയുടെ നായക് എന്ന
ചിത്രത്തെ നോവല് രൂപത്തില് ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഭാസ്കര് ചട്ടോപധ്യായയുടെ ‘നായക്: ദി
ഹീറോ എന്ന പുസ്തകത്തെ കുറിച്ച്. സിനിമയില് നിന്ന് നോവലിലേക്കുള്ള രചനാരൂപത്തെ ഒരു
തനതായ സാഹിത്യ/ സാംസ്കാരിക പ്രവര്ത്തിയായി കാണുന്ന പുതിയ കാലത്തെ ശക്തമായി
അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യന് കൃതിയാണ് പുസ്തകം)
കഥയില്
നിന്ന് തിരക്കഥയിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് സിനിമയിലേക്കും എന്നതാണ് ചലച്ചിത്ര രചനയുടെ
സാധാരണ വികാസം. സാഹിത്യത്തിലെ മാസ്റ്റര്പീസുകള്ക്ക് ഈ ഗതിമുന്നേറ്റം ഒന്നിലേറെ
തവണ സംഭവിക്കാം. എന്നാല് ചലച്ചിത്രത്തിലെ മാസ്റ്റര്പീസുകളോ ഏതെങ്കിലും തരത്തില്
നാഴികക്കല്ലുകള് ആവുന്ന സൃഷ്ടികളോ തിരിച്ചൊരു പ്രയാണം നടത്തുന്ന സന്ദര്ഭങ്ങളും
തീരെ അസാധാരണമല്ല. പാശ്ചാത്യ ലോകത്ത് സിനിമയുടെ ആദ്യകാലം മുതലേ ഇത്തരം ശ്രമങ്ങള്
ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു (Gautam Chintamani, firstpost.com). സ്റ്റാര് വാര്സ് ചിത്രത്തെ നോവല് രൂപത്തില്
ആവിഷ്കരിച്ച Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, രചയിതാവായ അലന് ഡീനിന് പകരം ചിത്രത്തിന്റെ രചയിതാക്കള്ക്കു
ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോള് 2001: A Space Odyssey-യുടെ നോവല് രൂപം അതിന്റെ രചയിതാവ്
ആര്തര് സി. ക്ലാര്ക്കിന്റെയും സ്റ്റാന്ലി കുബ്രിക്കിന്റെയും സംയുക്ത
നാമങ്ങളിലാണ് പ്രസിദ്ധീകൃതമായത്. ഇതിനു കാരണം, ഇതില് ആദ്യത്തേതിന് വേണ്ടത്ര തനിമ അവകാശപ്പെടാനില്ലെങ്കിലും ക്ലാര്ക്ക്-
കുബ്രിക് സഹകരണം വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു എന്നതാവാം.
നോവലില്
നിന്ന് സിനിമയെടുക്കുന്നത് ഒരു മികച്ച കലാപ്രവര്ത്തനം ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുമ്പോള്, ‘ഫിലിം നോവല്വല്ക്കരണം’ എന്ന ആശയം തനിമയുള്ള
സാഹിത്യപ്രവര്ത്തിയായി പലപ്പോഴും വിലയിരുത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എന്നാല്, സമീപകാലത്തായി അതിനെ ഒരു തനതായ സാഹിത്യ/ സാംസ്കാരിക പ്രവര്ത്തിയായി (cultural/literary
practice ) കാണണമെന്ന ആശയം ശക്തി പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യന്
സിനിമാ സാഹിത്യ രംഗത്ത് ഈ പ്രവര്ത്തനം ശരിയായ രീതിയില് പക്വമായത് സത്യജിത്
റേയുടെ ‘നായക് (1965)’ എന്ന ക്ലാസിക്കിന് ഭാസ്കര്
ചട്ടോപാധ്യായ നോവല് രൂപം നല്കിയതോടെയാണ് എന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ചിത്രമിറങ്ങി
അമ്പത് വര്ഷങ്ങള്ക്കിപ്പുറമാണ് പുസ്തകം പുറത്തിറങ്ങുന്നത് എന്നത്, ചിത്രത്തിന്റെ സന്ദേശം ഇന്നും പ്രസക്തമാണ് എന്നതിനോടൊപ്പം, റേയുടെ കഥാഖ്യാന സിദ്ധിയുടെ സാക്ഷ്യവുമായി വര്ത്തിക്കുന്നുവെന്ന്
പുസ്തകത്തിന്റെ അവതാരികയില് ശര്മ്മിള ടാഗോര് എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. വെറും
കൂലിയെഴുത്തിന്റെ തലത്തില് നില്ക്കുമായിരുന്ന ‘ഫിലിം നോവലൈസേഷന്’ ശ്രമങ്ങളിലേക്ക് മികച്ച കോളമിസ്റ്റും വിവര്ത്തകനുമെന്ന നിലയില് സ്വയം
തെളിയിച്ച എഴുത്തുകാരന് കടന്നുവന്നപ്പോള് അതൊരു മികച്ച സാഹിത്യ കൃതി
തന്നെയായിത്തീര്ന്നത് സ്വാഭാവികമായിരുന്നു.................
തുടര് വായനയ്ക്ക്:
https://www.fazalrahman.com/essays/article/satyajit-rays-nayak-the-hero-by-bhaskar-chattopadhyay
