കുഴിമാടത്തിലൊതുങ്ങാത്ത വിമോചനസങ്കല്പങ്ങള്
(അല്ബേനിയന് സാഹിത്യകുലപതി ഇസ്മയില് കദാരെയുടെ The Ghost Rider എന്ന നോവലിനെ കുറിച്ച്. മിത്തുകള് ഉപയോഗിച്ച് സര്വ്വാധിപത്യ വിമര്ശനം സാധ്യമാക്കുന്ന നോവല്, അടക്കം ചെയ്യാനാകാത്ത വിമോചനസ്വപ്നങ്ങളുടെ സങ്കീര്ത്തനമാണ്.)
ആധുനിക അല്ബേനിയന് സാഹിത്യത്തിലെ കുലപതിയെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഇസ്മയില് കദാരെ ഇക്കഴിഞ്ഞ ജൂലൈ ഒന്നിന് അന്തരിച്ചു. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ കോമഡി അവതരിപ്പിക്കുന്നതില് ബല്സാക്കിനും എകാധിപത്യവിമര്ശനത്തില് ഓര്വെല്ലിനും അസ്വാസ്ഥ്യജനകമായ നിഗൂഡത സൃഷ്ടിക്കുന്നതില് കാഫ്കക്കും സമശീര്ഷനെന്നു വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന കദാരെ ‘യൂറോപ്പിന്റെ അവസാനത്തെ ദേശീയ എഴുത്തുകാരന്’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. എണ്പത്തേഴാം വയസ്സില് പ്രിയപ്പെട്ട ജന്മദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ടിരാനയില് വെച്ചു മരിക്കുമ്പോള് എണ്പതിലേറെ നോവലുകള്, പത്തോളം വീതം കാവ്യസമാഹാരങ്ങളും കഥാസമാഹാരങ്ങളും ഒട്ടേറെ സാംസ്കാരിക, രാഷ്ട്രീയ ലേഖനങ്ങള് എന്നിവയടങ്ങുന്ന വലിയൊരു സര്ഗ്ഗപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സൃഷ്ടാവായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1992 ല് ഇരുപത്തിയാറാം വയസ്സില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘മൃതസൈനികരുടെ ജനറല്’ (The General oh the Dead Army) എണ്പത്താറാം വയസ്സില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘ഒരു ഏകാധിപതി വിളിക്കുന്നു’ (A Dictator Calls) വരെയുള്ള കടാരെയുടെ കൃതികളില് ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉത്കണ്ഠകള് നിര്ണ്ണയിക്കപ്പെട്ടത് ദേശത്തിന്റെ വിധിവിഹിതങ്ങളുമായി ചേര്ന്നുതന്നെയാണ്. ആധുനിക അല്ബേനിയന് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഭീകര കാലഘട്ടമായ, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയുടെ ദേശചരിത്രം അടയാളപ്പെടുത്തിയ, നാലു പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ടുനിന്ന എന്വര് ഹോസാ ഭരണത്തിന്റെ സ്റ്റാലിനിസ്റ്റ് ഭീകരതയാണ് അത്. എന്വര് ഹോസ ഭരണത്തില് ഒരു ഘട്ടത്തില് സഹകാരിയും മന്ത്രിസഭാ അംഗവും ആയിരുന്ന കദാരെ, സര്വ്വാധിപത്യവും സര്ഗ്ഗസൃഷ്ടിയും തമ്മില് സന്ധി സാധ്യമല്ല എന്ന തിരിച്ചറിവിലാണ്, 1991ല്, പ്രവാസ വഴി തെരഞ്ഞെടുക്കാന് നിര്ബന്ധിതനായത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് കാലഘട്ടത്തില് അദ്ദേഹം ഒരു വിമതനായിരുന്നോ അതോ വിധേയനായിരുന്നോ എന്ന വിമര്ശനത്തിന് ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡിനു മുന്നിലേക്ക് ഒരു വിഡ്ഢിയെ പോലെ പാഞ്ഞുചെന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും തന്റെ പുസ്തകങ്ങള് തന്റെ ചെറുത്തുനില്പ്പു തന്നെയായിരുന്നു എന്ന് കദാരെ വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എഴുത്തുകാരന് ജന്മനാ ഏകാധിപത്യത്തിന്റെ ശത്രുവാണെന്ന് അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബാള്ക്കന് ചരിത്രത്തെയും ഇതിഹാസങ്ങളെയും പുരാണങ്ങളെയും വേണ്ടുവോളം ഉപജീവിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികള്, ഒരു സര്വ്വാധിപത്യ വ്യവസ്ഥയില് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണത്തില്നിന്നു രക്ഷപ്പെടാന് വേണ്ടവിധം ഗോപ്യമായ ഐറണി പ്രയോഗിക്കുന്നു...........
തുടര് വായനയ്ക്ക്:
https://www.fazalrahman.com/essays/article/the-ghost-rider-by-ismail-kadare
More on Ismail Kadare:
Dictiator Calls
https://alittlesomethings.blogspot.com/2024/07/dictator-calls-by-ismail-kadare.html
The General of the
Dead Army by Ismail Kadare/ Derek Coltman
https://alittlesomethings.blogspot.com/2024/09/the-general-of-dead-army-by-ismail.html
A Girl in Exile by Ismail Kadare/ John Hodgson
https://alittlesomethings.blogspot.com/2015/06/blog-post.html
The Three-Arched Bridge by Ismail Kadare
https://alittlesomethings.blogspot.com/2014/12/sacrifice-in-blood-sacrifice-of-breast.html
The Palace of Dreams by Ismail Kadare
https://alittlesomethings.blogspot.com/2014/11/spectral-visions-of-dictatorships.html
Dictiator Calls
https://alittlesomethings.blogspot.com/2024/07/dictator-calls-by-ismail-kadare.html
